Daha önceki yazılarımda CE Belgelendirmesi ile ilgili olarak Avrupa Birliği direktiflerine değinmiştim. Fakat unutulmuş olma ihtimaline binaen yeniden kısa bir bilgi vermek istiyorum. Bildiğiniz gibi Avrupa Birliği birçok ülkenin bir araya gelmesi ile oluşan bir birlik. Bunun doğal sonucu olarak her ülke kendi iç bünyesinde kendi kanunlarını uyguluyor. Dolayısıyla herhangi bir ülkenin şirketi ile iş yapıyorsanız o ülkenin kanunlarına uymak zorundasınız. Bu zorunluluk ülkeden ülkeye onlarca farklı uygulamaya yol açtığından mal ve hizmetlerin serbest dolaşımını engelliyor ve bunun ötesinde bir çok karışıklığa ve uyum sorunlarına neden oluyor. Bunu ortadan kaldırmak için Avrupa Birliği zaman zaman harmonize edilmiş bir çeşit uyum yasaları yayınlıyor. Bunlara Avrupa Birliği direktifi deniliyor. Bu direktiflerin temel özelliği;  tüm üye ve aday ülkelerin kanun ve uygulamalarını direktife uygun  hale getirme zorunlulukları.

                  Daha çok ürünlerin standartlarını ortaklaştırmak üzere yayınlanan direktiflere Fikri ve Sınai Haklarla ilgili bir direktifte eklendi. Merak edenlerin Avrupa Birliği Komisyonundan takip edebilmeleri için direktif numarasını da vereyim: 2004/48/EC (IPR). Bu direktifte de diğerlerinde olduğu gibi ülkelerin mevzuat değişikliği için bir uyum süresi öngörülüyor. Bu süre 30.4.2006.  Yani her üye ve aday ülke (buna bildiğiniz gibi Türkiye’de dahil) Fikri ve Sınai Haklarla (yani patent ve telif haklarıyla ) ilgili tüm yasalarını direktife uygun hale getirecekler.

                  Direktifte getirilen zorunlulukların bir çoğu zaten Türkiye tarafından hali hazırda uygulanmakta olan hükümler. Cezalar dışında fikri ve sınai hakların ihlali ve tecavüz durumlarında mahkemelerin ihtiyati tedbir yoluyla taklit ürünlere derhal el koymasını, banka hesaplarının bloke edilmesini,  kazanç kayıplarının tazmin edilmesini, karşı taraf elinde olan delillere ulaşılmasının kolaylaştırılmasını, taklit malların kaynağına, adreslerine ilişkin bilgi verilmesi zorunluluğunun mahkeme aracılığıyla mümkün kılınmasını, taklit ve tecavüzlerin masrafı tecavüzcüden alınmak suretiyle gazetelerde yayınlanmasını, bilgi verilmesi zorunluluğunu ve bunun gibi bir çok yeniliği  kapsıyor.

                  Direktifin çıkarılmasındaki temel amaç ; telif haklarının ve sınai hakların (patentler-markalar) ortak bir zeminde ve yüksek düzeyde korunmasını sağlamak. Bu çerçevede üye ülkelerde aslında tam anlamıyla taklitçiliğin önlenmesi bakımından  direktife uyabilmiş değiller. Önümüzdeki günlerde Almanya, İngiltere, Fransa dahil bir çok ülkede patent haklarının ve telif haklarının yeniden düzenlenmesi için yasa değişikliklerini beklemek gerekecek. Türkiye’nin buna ihtiyacı olacağını sanmıyorum. Çünkü belirtilen hususlar küçük eksikliklerine rağmen ülkemizde zaten uygulamaya konulmuş durumda. Burada dikkat edilecek husus yut dışına ihracat yapmakta olan işletmelerimizin bu tür mevzuat değişikliklerinden haberdar olmalarının zorunluluğu. Bu konuda bir bilgi eksikliği ciddi zararlara yol açabilir. 

                  Yayınlanan Direktif, Avrupa Birliği’nin yaşamımızda neleri değiştireceğine ilginç bir örnek yaratmasının dışında, Ankara dışında kanun yapıcı pozisyon olarak Avrupa Birliğinin’de takip edilmesinin ne kadar önemli olduğunu ortaya koyuyor. Böylesi direktifler çok sık yayınlanıyor. Fakat sadece o alanla ilgili olanların haberi oluyor. Kamuoyu bu tür değişikliklerden ancak zaman içinde haberdar oluyor. Ben bu tür değişiklikleri takip ederek ekometre okuyucularını anında haberdar etmeye çalışacağım. Bir ekonomi gazetesinin temel görevi de zaten bu değil midir?

                  Haftaya buluşmak dileğiyle…

                  Av.Birant Esinoğlu