Türkiye’nin ithalat ve ihracatının giderek artması bazı sorunları da beraberinde getirmektedir. Özellikle distribütör firmalarımız ithalat yaptıkları ürünlerle ilgili markaya dayalı ciddi sorunlarla karşılaşabilmektedirler. Bunlardan en sık rastlanılan  sorun,  yurtdışında üretilen ve Türkiye’ye ihraç edilen ürünü tanıtan, tüketiciye beğendiren ve önemli bir marka haline getiren, önemli bir Pazar payına ulaşan  distribütör firmalarımızın ana firmanın bir başkasını distribütör tayin etmesiyle ortaya çıkmaktadır. Bu durumda çalışmaları yürüten, emek ve para harcayan, yıllarca ürünün tanınmasına katkıda bulunan firmalarımız mağdur olmaktadırlar.

Bir başka sorun distribütör firmamızın ana firmayla hiçbir anlaşma olmaksızın çalışması sonucu daha ciddi sıkıntılarla karşı karşıya kalmasıdır. Böyle bir çalışma sırasında 3.bir firmanın ortaya çıkıp, pazarı daraltması ve hatta pazarı ortadan kaldırması her an mümkün olmaktadır.

Birbirine benzer her iki durumda distribütör firmalarımızı korumak amaçlı neler yapılabilir?

1-Ana firmayla faaliyete başlamadan önce bağlayıcı, bir başkasıyla çalışması halinde ortaya çıkacak haksız rekabeti giderici bir sözleşme yapılmalıdır.

2-Mümkünse başlangıçta marka tescili ana firma ve distribütör adına yapılabilir. Eğer mümkünse distribütör firmamız adına marka tescili yapılması ve buna ana firmanın izin verdiğine ilişkin bir hüküm  sözleşmeye madde olarak konulabilir.

3-Bunların hiçbiri mümkün değilse, ana firmanın iznini almadan marka tescilini distribütör adına yapmak, zaman kazanabilmek ve gerektiğinde pazarlık kozu olarak kullanabilmek için yararlı olabilir.

Bu noktada şu sorular akla gelebilir: 1- Ana firmanın markayı yurtdışında tescil ettirmiş olması Türkiye’de de geçerli olmaz mı?  Hayır. Marka tescilleri ülkeseldir. Yurtdışında tescilli olan marka Türkiye’de de tescil edilmedikçe sonuç doğurmaz.

2-Marka tescilinin ana firmaya ait olup olmadığını, tescilli ise hangi ülkelerde tescilli oluğu öğrenilebilir mi? Öğrenilebilirse nereden? Bu araştırma çok hızlı bir şekilde firmamız tarafından gerçekleştirilebilir. 

 3-Markayı alan distribütör firma piyasaya sonradan giren ve adına hiçbir tescil bulunmayan 3 ncü firmaya bir yaptırım uygulayabilir mi?  Evet. Marka tescil sahibi markayı izinsiz kullanım anlamına gelen bu faaliyeti engelleyebilir. Buna malın ithal edilmesi de dahildir.

4- Markayı tescil ettiren distribütör firmaya karşı ana firma ne yapabilir? Markayı iptal ettirebilir mi?  Şartları uygunsa ve beş yılı geçirmemişse dava açıp markasını isteyebilir. Buna imkan veren uluslar arası anlaşmalar mevcuttur. Davalar 1-2 sene sürebilir.

5- İptal ettirebilse bile iptale kadar olan süreç için haksız rekabet davası açıp, tazminat isteyebilir mi? Hayır.Marka tescil belgesinin bulunması bu tür taleplere karşı distribütör firmamızı koruyacaktır.

Hukuk Departmanı Sor.

Av.Birant Esinoğlu