Bilindiği gibi İnternet Dünyada ki binlerce bilgisayarın birbirine bağlanması suretiyle meydana getirilmiş bir siber uzay ortamıdır.  Bu ortam, iletişim özgürlüğünün son noktası olduğu gibi çağımızın informasyon devrimininde en açık göstergesidir. Bu yanıyla internet olayının sanayi devrimiyle paralel özellikler gösterdiği ve olağanüstü bir ilerleme olduğu bile kimi çevrelerce kabul edilmektedir.

                        Ancak İnternet tüm olumlu özellikleriyle birlikte bir çok sorunuda beraberinde getirmiş bulunmaktadır. Şu sıralar  dünyanın hemen heryerinde  internet üzerindeki suçların ve tecavüzlerin nasıl önleneceği, hangi yaptırımların gerekli olduğu ve en önemlisi bunu hangi ülkede kimin uygulayacağı tartışılmaktadır. İnternet üzerinde kişilik haklarına saldırıdan tutunda yalan haberler yaymaya, ticari, kişisel ve siyasal saldırılara kadar birçok durum ortaya çıkmaktadır. Ben, çok geniş bir yelpazede ceza yasalarından, usul yasalarına kadar pek çok konuyu ilgilendiren bu alanın isim tecavüzü olarak bilinen boyutu üzerinde durmak istiyorum. Türkiye’de bir çok şirket internet kullanımının ortaya çıktığı ilk yıllarda isimlerinin başkaları tarafından alındığını, isimlerinin altına ilgisiz, alakasız konuların yerleştirildiğini hatta bazen isimler yazıldığında ahlak dışı sayfaların bile açıldığını fark ettiler. İsimleri alan kişiler çok cüzi ücretle aldıkları bu isimleri sahiplerine satmak için astronomik paralarla şantaja bile kalkıştılar.

                        Bu durum Türkiye için internette tr ekinin kullanımına izin veren Ortadoğu Teknik Üniversitesinin uygulamaları ile önlendi. Şirket ünvanı yada markası alınmak istenen isimle aynı olmadığında  Üniversite bu izni vermemektedir. Üniversite bu uygulamaya halen devam etmekte olup, Türkiye için (tr  ekinin kullanıldığı sayfalarda) yasadışı kullanımları önlemektedir. Zaten Türkiye içinden kullanımlarda hem cezai hemde hukuki çözümler mevcuttur. Fakat sorun tr ekinin kullanılmadığı uluslar arası tescillerde  düğümlenmektedir.  Bir şirket yada tanınmış bir kişi yada örgüt ismini uluslar arası alanda  birisine kaptırmışsa ne yapacaktır?

                        Eğer sahtekarlık yapan kişi Türkiye’de yaşamakta ise sorun yoktur. Bu kişiye  marka tecavüzüne ilişkin mevzuat yolundan, haksız rekabet veya ceza kanunu yolundan yaptırımlar uygulanabilir. İsmin geri alınması için taraf gösterilerek mahkemede dava açılabilir. Fakat eğer sahtekarlık yapan yurtdışında ikamet ediyorsa  ne olacaktır? Nitekim böyle bir olay Sabancı ile birlikte birçok ünlü şirketin başına gelmiştir. Bu durumda yapılacak şey zorlu bir mücadeleyi ve uzun zaman beklemeyi gerektirmektedir.

                        Böyle bir durumla karşılaşıldığında kısa adı WIPO olan Dünya Fikri Mülkiyet teşkilatına başvurmak daha doğrusu dava açmak gerekmektedir. İsimler uluslar arası mevzuatta telif hakları arasında kabul edildiğinden yine şirketlerin adları uluslar arası mevzuatta korunan ticari haklardan sayıldığından geri almak her zaman mümkündür. WIPO’nun yetkisi açısından tartışma yoktur. Çünkü bu teşkilatın kuruluşu Paris Sözleşmesine dayanmakta olup, bu anlaşmaya 136 ülke, yani hemen hemen dünya’nın tüm ülkeleri taraftır. Konunun özü dava edilen isim üzerindeki hakkı kanıtlamaktadır. Bu hakkın kanıtlanması açısından her türlü kanıta  başvurulabilir.   

                        İnternet üzerinde işlenen diğer suçlar açısından ise hangi konuyla ilgiliyse o kanunun uygulanacağı tabiidir. Eğer ortada bir marka tecavüzü varsa 556 sayılı kararname, tasarım tecavüzü varsa 554 sayılı kararname, diğer haksız rekabet durumlarında Türk Ticaret Kanunu, kişilik haklarına saldırılarda Türk Ceza Kanunu, Sanat eserlerine tecavüzde Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu vb. gibi kanunlar yürürlüğe konacak ve ilgili kişinin dava edilmesi sağlanabilecektir. Bunun ötesinde uluslar arası suçlarda yetkiye ilişkin sorun aşılacak olursa ilgili ülkenin kannunları uygulanacaktır.

                        ...

                        Av.Birant Esinoğlu