Günümüzün keskin rekabet koşulları iş yapmaya çalışan herkesi zorluyor. Pazarda, kendi sektöründe  tekel durumunda olan büyük ölçekli firmalar hariç, kalan tüm firmalar keskin rekabet koşullarının yarattığı problemlerin, zorlukların  üstesinden gelmek zorunda.  Bunun nasıl yapılacağı bir sır değil. Yüzlerce yıldır varolan serbest rekabet ortamında mal ve hizmet üretip satmanın belirli yolları ve sistemleri var. Bu sistemleri siz işletmenizde bugün yeniden keşfetmeye girişmişseniz bu sizin bileceğiniz bir iş. Ama kısa yoldan doğruları öğrenmek isterseniz  süzülmüş tecrübeleri aktaran araştırmalar, çalışmalar , kitaplar var.  Şu sıralar ben işimi geliştirmek için bunlardan birini okuyorum. Doğrusunu söylemek gerekirse insan okudukça iş hayatı hakkında neredeyse hiçbir şey bilmediğini düşünmeye başlıyor. Bu yüzden  bir işletmeyi yönetmeye çalışan herkese bunları öğrenmek için hemen harekete geçmeyi salık veriyorum.

            Okuduğum kitabın bir yerinde bir şirketin malını yada hizmetini makul bir karla satamamasının birkaç sebebi olacağını belirtiyor. 1-Ya ürün için etkin bir pazar yoktur; yada 2- Ürün gerektiği biçimde veya doğru pazarda satılmıyordur; yada 3-Ürün fiyat, kalite, hizmet açısından rekabet gücüne sahip değildir; yada 4-Sübvansiyonlardan veya tarifelerden kaynaklanan “haksız” rekabet vardır; yada 5-Şirketin iç bünyesinde zaaflar vardır. Örneğin maliyet yüksek, verim düşük, kalite kontrolü ve teslimat yetersizdir. Eğer şansınız yoksa, şirket bu sorunların tümü veya bir bölümünün ölümcül bir bileşimiyle karşı karşıya kalacaktır. Ama yönetim, bu ölümcül beş koşuldan hangisiyle karşı karşıya bulunduğunu saptadığı anda, sorunu çözümleme kapısı aralanmış demektir. İster ekonomik bunalımda, ister olağan dönemde olsun bir şirketin esnek güce dayanarak saptanmış düşmanına nasıl tepki göstereceği on madde halinde açıklanıyor: 1-Şirketin ve rakiplerin ürünleri konusunda sistematik bir “tersine işleyen çark” programı uygulayın. Bütünü parça parça ele alarak, her parçaya değer analizi yapın. Bu parçaların daha iyi ve daha ucuza nasıl yapılabileceğini araştırın ve maliyet grafiğiniz en az rakiplerinizinki kadar olumlu olmadığı sürece bu araştırmadan vazgeçmeyin2-Başka şubelerden şirketlerden ve rakiplerden bilgi toplayarak hangi noktalarda gelişmeye gereksinim olduğunu saptayın. Başarı ölçüt ve standartları koyun. Yeni standartlara uyabilmek için gerekli tavrın planlamasına çalışanların katılımını sağlayın.3-İş olanaklarının sistematik dökümünü yapın ve bunları belirli ölçütlerle değerlendirin. 4-Pazarlama ve satış planlarının hazırlanmasında, yöneticilere ve çalışanlara olanaklar oranında yer verin. (bu pazarlama uzmanlarına bırakılamayacak  kadar önemlidir) 5-1-4.maddelerdeki bilgilerden yararlanarak, şirketin amaçlarını ve bu amaçlara ulaşmak için ne yapılması gerektiğini belirleyen bir strateji hazırlayın. 6-Stratejinin başarıya ulaşması için yapılacak değişiklikleri saptayın ve gerçekleştirin. Organizasyonu ve kişileri geliştirmekle etkin olacağına inandığınız her yöntemi uygulayın. 7-Şirketin bilgi toplama, yönetme ve denetleme sistemlerini daha etkin duruma getirin. 8-Verim, kalite kontrolü, stok düzeyleri vb. alanların potansiyel gelişimini sağlamak için alternatif üretim sistemleri araştırın. 9-Şirketin satınalma ve malzeme birimlerinin verimliğini titizlikle inceleyin. Satınalma verimliliğin için nesnel ölçütler getirin. Satınalmacılarla daha yakın bir çalışma içine girin ve onlara teknik yardım, eleman yetiştirilmesi vb. konularda destek olun. 10-Şirketin ödüllendirme sisteminin amacını belirleyin ve bu alandaki gereksinimleri ne ölçüde karşılayabileceğinizi  saptayın. Mevcut sistem yeterli değilse, sistematik olarak başka seçenekler araştırın.

                        Bu programdaki  herşey biranda yapılamaz. Ama bu maddeler ÇVAY’la yani Çeşitlilik, Verim artışı, Yenilik ilkeleriyle birlikte uygulandığında olağan dönemde kar, bunalımlı dönemdede bunalımdan çıkış sağlayacaktır.

            Av.Birant Esinoğlu